Offline สู่ online เชื่อม SMEs ยุคดิจิทัล

เมื่อหลายทศวรรษที่ผ่านมา นอกจากวิถีชีวิตของผู้บริโภคที่เปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลาได้ส่งผลให้วิถีชีวิตและพฤติกรรมของผู้บริโภคได้เปลี่ยนแปลงไป ผลพวงที่เกิดขึ้นได้ทำให้ผู้ประกอบการหลายรายและหลายธุรกิจต่างต้องปรับกลยุทธ์ในการประกอบธุรกิจ ไม่ว่าจะเป็นการพัฒนาด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยี ตลอดจนถึงรูปแบบในการขยายช่องทางทางการตลาด และนวัตกรรมของการสื่อสาร เพื่อให้สามารถปรับตัวเข้ากับยุคสมัยของดิจิทัล โดยเฉพาะการเปลี่ยนรูปแบบจากออฟไลน์ (offline) สู่ออนไลน์ (online) เนื่องจากโลกออนไลน์เต็มไปด้วยความสะดวกและรวดเร็ว ที่ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตของผู้บริโภคก้าวสู่โลกของการออนไลน์ได้อย่างง่ายดาย

ทั้งนี้ ผู้ประกอบธุรกิจในหลายประเทศและหลากหลายธุรกิจทั่วโลกได้หันหน้าเข้าสู่โลกออนไลน์ที่เอื้อให้ผู้ประกอบการมีหน้าร้านเพิ่มขึ้นอย่างทวีคูณ เนื่องจากโลกออนไลน์ได้ผูกติดไปกับโทรศัพท์มือถือที่กลายเป็นปัจจัยที่ 5 และเป็นส่วนหนึ่งในวิถีชีวิตทำให้ผู้บริโภคยุคดิจิทัลที่เอื้อต่อการติดต่อให้ผู้บริโภคและผู้ประกอบการสามารถเชื่อมต่อกันได้อย่างรวดเร็ว ประกอบกับพฤติกรรมของผู้บริโภคก็เปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลาจากเดิมที่ผู้บริโภคในยุค baby boomer ที่มีชีวิตเพื่อการทำงาน ประหยัด อดออมและรอบคอบสู่กลุ่มผู้บริโภคในยุค Generation X, Y, Z และ C ซึ่งเป็นกลุ่มผู้บริโภคส่วนใหญ่ในปัจจุบันที่ให้ความสนใจกับเรื่องของเทคโนโลยี อินเตอร์เน็ต และไอที ตลอดจนถึงพฤติกรรมของผู้บริโภคที่ชอบความสะดวกสบาย และการเสพติดการเชื่อมต่อกับ social network (Lipowski, 2017)

ยุคดิจิทัลที่ได้เริ่มเข้ามามีอิทธิพลกับการดำเนินชีวิตของผู้บริโภค ทำให้ผู้บริโภคนิยมความสะดวกสบายจากการสื่อสารด้วยเทคโนโลยีที่สามารถตอบสนองความต้องการได้อย่างรวดเร็ว ผู้ประกอบการจึงได้เร่งขยายช่องทางทางการตลาดผ่านเทคโนโลยีในหลากหลายรูปแบบ เช่น Website Facebook Instagram รวมถึงแอพพลิเคชั่น Line และ WeChat ตลอดจนถึง ช่องทางการซื้อขายผ่านโลกออนไลน์ในเวปไซด์ อย่าง Amazon eBay Shopee เป็นต้น ซึ่งส่งผลให้ยุคดิจิทัลได้พาผู้บริโภคและผู้ประกอบการเชื่อมต่อถึงกันได้อย่างรวดเร็ว ผู้ประกอบการในยุคดิจิทัลจึงได้นำเอาความสะดวกและรวดเร็วของเทคโนโลยีมาใช้เพื่อพัฒนากลยุทธ์การตลาดผ่านระบบฐานข้อมูล หรือที่รู้จักกันว่า “big data” ในการวิเคราะห์ความต้องการและพฤติกรรมของผู้บริโภค เพื่อผลิตสินค้าและบริการที่สามารถตอบสนองต่อความต้องการผู้บริโภคได้อย่างถ่วงที ซึ่งสอดคล้องกับข้อมูลสถิติสถาบัน McKinsey Global Institute (2016) ที่รายงานว่า ประชากรทั่วโลกประมาณ 914 ล้านคน มีช่องทางติดต่อกับต่างประเทศอย่างน้อย 1 ช่องทาง และประชากรประมาณ 361 ล้านคนที่ใช้การดำเนินธุรกิจโดยใช้สื่ออิเล็กทรอนิกส์

จะเห็นได้ว่า ทั้งภาครัฐและภาคเอกชนต่างต้องปรับตัว เพื่อให้สอดคล้องกับสถานการณ์หรือก้าวล้ำหน้าการเปลี่ยนแปลงจากผลพวงของโลกออนไลน์ ทั้งนี้ ผู้ประกอบการต้องปรับนโยบายองค์กร กลยุทธ์ทางการตลาด และการพัฒนาผลิตภัณฑ์และนวัตกรรมการผลิตที่เอื้อต่อผู้ประกอบการ โดยเฉพาะธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม ในขณะที่ภาครัฐต้องปรับนโยบายและปรับบทบาทของตนเอง เพื่อเอื้อให้ผู้ประกอบการไทยสามารถก้าวออกจากโลกออฟไลน์เข้าสู่โลกออนไลน์ และสามารถช่วงชิงส่วนแบ่งทางการตลาดได้ ซึ่งสอดคล้องกับ กฤษฎี เทียนชนะไชยา (2557) และ ชัยพฤกษ์ บุญเลิศ (2553) ที่ว่า ผู้บริโภคไทยมีพฤติกรรมของผู้บริโภคที่เปลี่ยนจากการซื้อ-ขายในโลกออฟไลน์สู่การซื้อและใช้บริการผ่านโลกออนไลน์มากขึ้น เนื่องจากผู้บริโภคได้รับความสะดวกสะบายและราคาถูกลง

กรมส่งเสริมอุตสาหกรรมจึงกำหนดยุทธศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาอุตสาหกรรมและการส่งเสริมพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม ในการส่งเสริมการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจที่ยั่งยืนและครอบคลุม และการจ้างงานเต็มอัตรา และงานที่มีคุณค่า ส่งเสริมการพัฒนาอุตสาหกรรมที่ครอบคลุมและยั่งยืน และส่งเสริมนวัตกรรม เพื่อพัฒนาทางเศรษฐกิจและความเป็นอยู่ของมนุษย์ รวมถึงเพิ่มขีดความสามารถของผู้ประกอบการ เพื่อให้การทันต่อการเปลี่ยนแปลงและไปในทิศทางเดียวกับแผนยุทธศาสตร์แห่งชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561-2580) และสอดคล้องกับเป้าหมายของการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals; SDGs) ตลอดจนถึง การเป็นพี่เลี้ยงและให้ความช่วยเหลือและสนับสนุนการเพิ่มขีดความสามารถอุตสาหกรรมเป้าหมายตลอดโซ่อุปทาน การพัฒนาปัจจัยสนับสนุนที่เอื้อต่อการประกอบการ และการสร้างเครือข่ายหน่วยงานและผู้ให้บริการธุรกิจอุตสาหกรรม และการพัฒนาสมรรถนะองค์การให้รองรับต่อการเปลี่ยนแปลง

รายการอ้างอิง

Lipowski, M.. (2017). The differences between Generations in Consumer Behavior in the Serive Sales Channel. [online]. Retrieved from doi: 10.17951/h.2017.51.2.159 dated on July, 2019.

McKinsey Global Institute. (2016). Digital Globalization: The new era of global flows. [online]. Retrieved from https://www.mckinsey.com/~/media/McKinsey/Business%20Functions/McKinsey%20D igital/Our%20Insights/Digital%20globalization%20The%20new%20era%20of%20global %20flows/MGI%20Digital%20globalization%20Executive%20summary.ashx

กฤษฎี เทียนชนะไชยา. (2557). ปัจจัยประชากรศาสตร์ที่มีผลต่อความพึงพอใจในการจองห้องพักผ่านระบบ อินเตอร์เน็ตของผู้ใช้บริการในเขตกรุงเทพมหานคร. การค้นคว้าอิสระ. บัณฑิตวิยาลัย มหาวิทยาลัย กรุงเทพ.

ชัยพฤกษ์ บุญเลิศ. (2553). พฤติกรรมของนักท่องเที่ยวชาวไทยในการใช้บริการจองห้องพักออนไลน์. สารนิพนธ์ของหลักสูตรปริญญาบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการ, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิ โรฒ.